สำหรับคนที่เพิ่งเริ่มต้นดำน้ำ คำถามที่มักเกิดขึ้นหลังจากเรียนจบก็คือ “ต้องซื้ออุปกรณ์ดำน้ำเองอะไรบ้าง?”
เพราะเมื่อเริ่มศึกษาจริงๆ จะพบว่าอุปกรณ์ดำน้ำมีตั้งแต่หน้ากาก ฟิน เรกูเลเตอร์ BCD ไปจนถึงคอมพิวเตอร์ดำน้ำ และแต่ละชิ้นก็มีรายละเอียดให้เลือกมากมาย จนบางครั้งมือใหม่อาจไม่แน่ใจว่าอะไรคือ ของที่ควรมี และอะไรคือ ของที่ยังไม่จำเป็นต้องรีบซื้อ
ความจริงแล้ว นักดำน้ำใหม่ไม่จำเป็นต้องซื้ออุปกรณ์ทุกอย่างในครั้งเดียว การเริ่มต้นจากอุปกรณ์ที่เกี่ยวข้องกับความพอดี ความสบาย และความปลอดภัยก่อน จะช่วยให้เลือกซื้อได้คุ้มค่ามากกว่า
1. หน้ากากดำน้ำ — อุปกรณ์ที่ควรมีเป็นชิ้นแรก
หน้ากากเป็นหนึ่งในอุปกรณ์ที่นักดำน้ำมือใหม่ควรให้ความสำคัญ เพราะหน้ากากแต่ละรุ่นมีรูปทรงและขนาดไม่เหมือนกัน และไม่ได้หมายความว่าหน้ากากราคาแพงจะพอดีกับใบหน้าของเราที่สุด
สิ่งสำคัญที่สุดคือ หน้ากากต้องกระชับและซีลกับใบหน้าได้ดี โดยไม่จำเป็นต้องรัดสายแน่นเกินไป
ก่อนซื้อควรลองสวมและทดสอบว่าเมื่อสูดหายใจเข้าทางจมูกเบาๆ หน้ากากสามารถแนบอยู่กับใบหน้าได้หรือไม่ รวมถึงดูว่าบริเวณขอบหน้ากากกดหรือรบกวนจุดใดเป็นพิเศษหรือเปล่า
2. ฟิน — เลือกให้เหมาะกับแรงขาและสไตล์การเตะ
ฟินช่วยเปลี่ยนแรงจากขาของเราให้เป็นแรงขับเคลื่อนใต้น้ำ แต่ฟินแต่ละประเภทให้ความรู้สึกแตกต่างกันมาก
มือใหม่อาจพบทั้งฟินที่นิ่มและยืดหยุ่น ฟินที่แข็งและให้แรงส่งสูง หรือฟินที่ออกแบบมาสำหรับการเตะรูปแบบต่าง ๆ
หากเพิ่งเริ่มต้น ไม่จำเป็นต้องเลือกฟินที่แข็งที่สุดหรือให้แรงส่งมากที่สุดเสมอไป เพราะฟินที่แข็งเกินไปอาจทำให้ใช้แรงขามากและเกิดอาการล้าได้
3. Wetsuit — ช่วยรักษาความอบอุ่นและปกป้องผิว
ชุดเว็ทสูทไม่ได้มีหน้าที่เพียงช่วยให้ร่างกายอบอุ่นเท่านั้น แต่ยังช่วยป้องกันผิวจากการสัมผัสกับสิ่งต่างๆ ใต้น้ำ เช่น การขูดกับอุปกรณ์ เรือ หรือสิ่งแวดล้อมใต้น้ำ
ความหนาของเว็ทสูทควรเลือกให้เหมาะกับอุณหภูมิน้ำและสภาพแวดล้อมที่ดำน้ำ และที่สำคัญคือขนาดต้องพอดีตัว เพราะเว็ทสูทที่หลวมเกินไปอาจทำให้น้ำไหลเข้าออกมากและสูญเสียความอบอุ่น ขณะที่ชุดที่แน่นเกินไปก็อาจทำให้เคลื่อนไหวไม่สะดวก
4. Dive Computer — อุปกรณ์ที่ควรเริ่มมีเมื่อดำน้ำจริงจังขึ้น
นักดำน้ำมือใหม่อาจยังไม่จำเป็นต้องรีบซื้อ Dive Computer ตั้งแต่วันแรก โดยเฉพาะคนที่เพิ่งเรียนและยังใช้คอมพิวเตอร์ของศูนย์ดำน้ำหรือผู้ให้บริการอยู่ แต่เมื่อเริ่มดำน้ำอย่างสม่ำเสมอ Dive Computer ถือเป็นอุปกรณ์ที่มีประโยชน์มาก เพราะสามารถใช้ติดตามข้อมูลสำคัญระหว่างการดำน้ำ เช่น ความลึก เวลา และข้อมูลเกี่ยวกับการดำน้ำตามระบบของอุปกรณ์
หากกำลังจะซื้อเครื่องแรก ไม่จำเป็นต้องเลือกรุ่นที่มีฟังก์ชันซับซ้อนที่สุด ให้เลือกเครื่องที่ อ่านง่าย ใช้งานเข้าใจง่าย และเหมาะกับรูปแบบการดำน้ำของตัวเอง
5. Regulator — สำคัญ แต่ยังไม่จำเป็นสำหรับทุกคน
Regulator คือชุดอุปกรณ์ที่ใช้ส่งอากาศจากถังให้เราหายใจ โดยทั่วไปประกอบด้วย First Stage, Second Stage และส่วนประกอบอื่น ๆ ตามระบบของแต่ละชุด
นี่เป็นอุปกรณ์สำคัญมากสำหรับนักดำน้ำ แต่สำหรับมือใหม่ที่เพิ่งเริ่มดำน้ำและยังออกทริปไม่บ่อย การเช่าจากศูนย์ดำน้ำที่มีการดูแลและบำรุงรักษาอย่างเหมาะสมอาจเป็นทางเลือกที่คุ้มกว่า
หากเริ่มดำน้ำบ่อยขึ้น เดินทางหลายทริปต่อปี หรือให้ความสำคัญกับความคุ้นเคยของอุปกรณ์ การมี Regulator เป็นของตัวเองก็เป็นสิ่งที่ควรพิจารณา
6. BCD — ยังไม่ต้องรีบซื้อ หากยังไม่รู้ว่าตัวเองชอบแบบไหน
BCD หรือ Buoyancy Control Device เป็นอุปกรณ์สำคัญที่ช่วยให้นักดำน้ำควบคุมการลอยตัวและจัดการระบบอากาศในถุงลม
แต่ BCD มีหลายรูปแบบ ทั้ง Jacket, Back Inflate และระบบที่ออกแบบสำหรับนักดำน้ำแต่ละประเภท
สำหรับมือใหม่ การลองใช้งาน BCD หลายรูปแบบก่อนซื้อจึงเป็นเรื่องที่ดี เพราะสิ่งที่นักดำน้ำอีกคนชอบอาจไม่ใช่สิ่งที่เหมาะกับเรา
ถ้ายังดำน้ำไม่บ่อยและยังอยู่ในช่วงค้นหาสไตล์ของตัวเอง การเช่า BCD ไปก่อนอาจช่วยให้ได้ทดลองมากขึ้นโดยไม่ต้องลงทุนก้อนใหญ่
7. อุปกรณ์ชิ้นเล็กที่ควรมีติดกระเป๋า
นอกจากอุปกรณ์หลักแล้ว ยังมีอุปกรณ์เล็ก ๆ ที่มีประโยชน์และช่วยให้การดำน้ำสะดวกขึ้น เช่น
• Snorkel สำหรับสถานการณ์ที่ต้องอยู่บนผิวน้ำหรือใช้ในบางรูปแบบการดำน้ำ
• Surface Marker Buoy (SMB) สำหรับใช้แสดงตำแหน่งบนผิวน้ำ โดยเฉพาะเมื่อเริ่มดำน้ำในสภาพแวดล้อมที่เหมาะสมกับการใช้งาน
• Reel หรือ Spool สำหรับใช้งานร่วมกับ SMB ตามทักษะและรูปแบบการดำน้ำ
• Dive Knife หรือ Cutting Tool สำหรับใช้ตัดสิ่งที่อาจเกี่ยวพัน เช่น เชือกหรือเอ็น
• Dry Bag สำหรับเก็บของใช้ส่วนตัวและอุปกรณ์ที่ไม่ต้องการให้เปียก
• อุปกรณ์กันแดด สำหรับวันที่ต้องอยู่บนเรือหรือทำกิจกรรมทางทะเลเป็นเวลานาน
อุปกรณ์เหล่านี้บางชิ้นอาจยังไม่จำเป็นสำหรับการดำน้ำครั้งแรก แต่เมื่อประสบการณ์เพิ่มขึ้น นักดำน้ำจะเริ่มเห็นว่าชิ้นไหนเหมาะกับตัวเองและควรมีไว้ใช้งาน
สรุป: มือใหม่ไม่จำเป็นต้องมีทุกอย่างตั้งแต่วันแรก
การมีอุปกรณ์ดำน้ำเป็นของตัวเองช่วยให้เราคุ้นเคยกับอุปกรณ์และสามารถเลือกสิ่งที่เหมาะกับตัวเองได้มากขึ้น แต่ไม่ได้หมายความว่านักดำน้ำมือใหม่ต้องซื้อทุกอย่างตั้งแต่เริ่มเรียน
เริ่มจากอุปกรณ์ที่มีผลกับ ความพอดี ความสบาย และความคุ้นเคย ก่อน เช่น หน้ากาก ฟิน และเว็ทสูท จากนั้นเมื่อดำน้ำบ่อยขึ้นจึงค่อยพิจารณา Dive Computer, Regulator, BCD และอุปกรณ์เสริมอื่นๆ
เพราะสุดท้ายแล้ว การเลือกอุปกรณ์ดำน้ำที่ดีไม่ใช่การเลือก “ของที่ดีที่สุด” แต่คือการเลือก “ของที่เหมาะกับเรา” มากที่สุด
และเมื่ออุปกรณ์กลายเป็นสิ่งที่เราคุ้นเคย เราจะสามารถใช้เวลาใต้น้ำไปกับสิ่งที่สำคัญกว่า นั่นคือ การดำน้ำอย่างมั่นใจ สนุก และปลอดภัย